ملا محمد مهدى بن على نقى شريف
177
زاد المسافرين ( فارسى )
افتادن چشمها و خواب بسيار و سنگينى دست و پا و چون عرق سرد و خشكى اعضاء و خواب سنگين به افراط رسد ، علاج ندارد . و افيون خورده را هرگاه بخايند يا ببويند بوى افيون مىدهد . علاج : اولا قى كند به مقيئات مذكوره و همه تدابير به نهجى است كه در معالجات مشتركه مذكور شد . و آنچه به افيون خصوصيت دارد ، سكنجبين با افسنتين و ديگر حلتيت و جندبيدستر و فلفل و ابهل ، اجزاء را كوبيده با دو برابر مجموع عسل به قوام آورند و بسرشند ، قدر شربت دو مثقال و ديگر گردو ، سركه و سقز و افسنتين با روغن گل سرخ و اگر به قدر افيونى كه خورده شده ، مساوى آن جندبيدستر بخورد رفع مضرت آن مىكند و بوييدن جند و حلتيت و در ميان آب گرم نشستن و سركه را گرم در دهان نگاه داشتن و خوردن آب گوشتهاى چرب لازم است . و مسموم به هر سمى كه باشد خصوصا افيون خورده را نگذارد كه به خواب رود . اما سموم ملذوعه : بدان كه به چند فرد از آنها اكتفا مىشود . در گزيدن هريك از حشرات الارض بايد كه بالاتر از آن را محكم ببندند و دم نيش را شخصى كه ناشتا نباشد و به روغن گل مضمضه كرده باشد ، بمكد و آب دهان بيندازد و بعد از آن زراوند طويل بخايد و ديگر موضع گزيده را حجامت كند بىآنكه تيغ بزند . و اگر زالو را بر موضع بيندازند هم نافع است . و اگر مهره مار باشد ، بر موضع گزيده بگذارند و شير بر آن بريزند و تا شير بسته مىشود و مهره چسبيده است ، تكرار نمايند و چون شير ديگر بسته نشود و مهره بيفتد ، علامت نجات است و در بعضى از حيوانات سمى مثل بعضى از اقسام مار ، بريدن عضو لازم است تا سم بر جاى ديگر نرسد . گزيدن مار : علامت گزيدن مار آن است كه از موضع گزيده اول خون بيرون